Üst kattan gelen yürüme, koşma, sandalye çekme veya eşya düşürme sesleri çoğunlukla darbe kaynaklı seslerdir. Döşeme yapısı, zemin kaplaması ve katmanlar arasındaki bağlantılar titreşimin bina içerisinde yayılmasına neden olabilir.
Aşağıdaki başlıklardan yapınızdaki duruma benzeyen olası nedenleri inceleyebilirsiniz.
Olası Nedenler
01 — Darbe Sesinin Döşemeye Aktarılması
Yürüme, koşma veya zemine bir cismin düşmesi sırasında oluşan darbe doğrudan döşemeye titreşim olarak aktarılır. Bu titreşim betonarme yapı elemanları üzerinden ilerleyerek alt kattaki tavanda ses olarak duyulabilir.
02 — Darbe Sesi Yalıtımının Bulunmaması
Zemin kaplamasının altında uygun bir darbe sesi yalıtım katmanı bulunmadığında titreşim doğrudan şap ve döşemeye aktarılabilir. Özellikle sert zemin kaplamalarının kullanıldığı yapılarda bu durum daha belirgin hale gelebilir.
03 — Şapın Yapı Elemanlarına Doğrudan Temas Etmesi
Şap tabakasının duvarlar ve diğer yapı elemanlarıyla doğrudan temas etmesi titreşimin bu yüzeylere aktarılmasını kolaylaştırabilir. Uygun şekilde oluşturulan yüzer döşeme sistemlerinde bu temasın azaltılması amaçlanır.
04 — Sert Zemin Kaplamaları
Seramik, taş, laminat ve benzeri sert yüzeyler darbe seslerinin döşemeye daha kolay aktarılmasına neden olabilir. Zeminin katman yapısı ve altında kullanılan akustik malzemeler sesin alt kata iletilmesinde önemli rol oynar.
05 — Sesin Yan Duvarlardan İletilmesi
Üst katta oluşan titreşim yalnızca tavandan aşağı doğru ilerlemeyebilir. Betonarme döşeme, kolon ve duvar bağlantıları üzerinden yayılan titreşim yan duvarlardan da alt mekana ulaşabilir.
06 — Yapısal Birleşimlerin Titreşimi İletmesi
Kolon, kiriş, döşeme ve duvarların birbirine bağlı olması darbe titreşimlerinin yapı içerisinde farklı yönlere yayılmasına neden olabilir. Bu nedenle ses bazen kaynağından uzak bir noktada daha belirgin duyulabilir.
Olası Çözümler
Yüzer Döşeme ve Darbe Sesi Yalıtımı
Uygun yapılarda zemin kaplaması ve şap altında darbe titreşimlerini azaltmaya yönelik akustik katmanlar kullanılabilir. Yüzer döşeme sisteminde amaç, üst zemin katmanlarının ana yapı elemanlarıyla doğrudan temasını mümkün olduğunca azaltmaktır.
Zemin Altı Akustik Uygulama
Mevcut zemin sistemi uygun olduğunda kaplama altında kullanılabilecek akustik malzemeler değerlendirilebilir. Kullanılacak malzeme ve kalınlık mevcut döşeme yapısına ve ses problemine göre belirlenmelidir.
Tavan ve Yapısal İletim Yollarının Düzenlenmesi
Üst zemine müdahale edilemediği bazı durumlarda alt kattaki tavan için akustik sistemler değerlendirilebilir. Ancak darbe sesi yapı üzerinden de taşınabildiğinden yalnızca tavana yapılacak uygulamanın sağlayacağı performans mevcut yapıya göre değişebilir.
Önemli: Üst kattan gelen ayak sesi ile konuşma veya televizyon sesi aynı tür ses problemi değildir. Darbe sesi ve hava yoluyla iletilen ses için uygulanacak yalıtım sistemleri farklıdır. Doğru çözüm için öncelikle hangi ses türünün baskın olduğunun belirlenmesi gerekir.